บุญข้าวสาก บ้านสำราญ ประจำปี 2558

IMG_82213IMG_82225Picture12365การ เขียนชื่อใส่ลงในพาข้าว (สำรับ) เรียกข้าวสาก (สลาก) การทำบุญมีการให้ทานเป็นต้น เกี่ยวแก่ข้าวสากเรียกบุญข้าวสาก เพราะมีกำหนดการทำในเดือนสิบจึงมีชื่ออีกอย่างหนึ่งว่าบุญเดือนสิบ

มูลเหตุแห่งการทำ มีเรื่องเล่าไว้ในพระธรรมบทว่า บุตรชายของกดุมพีก์คนหนึ่งพ่อตายยังเหลือแต่แม่หาหญิงสาวมีตระกูล และมีอายุรุ่นราวคราวเดียวกันมาให้เป็นภริยา แต่นางไม่มีบุตร แม่จึงหาหญิงสาวคนใหม่มาให้เป็นภริยาอีก นางคนนี้มีบุตร เมียหลวงคิดอิจฉาเมียน้อย คิดหาอุบายจะฆ่าเมียน้อยให้ตาย จึงพูดกับเมียน้อยว่าถ้าเจ้าตั้งครรภ์จงบอกแก่ข้า นางเมียน้อยพอตั้งครรภ์ก็บอกเมียหลวง เมียหลวงให้กินยาแท้งออก ครั้งที่สองก็เหมือนกันพอมีครรภ์ครั้งที่สามนางไม่บอก นางหลบหนีอาศัยอยู่บ้านญาติ  จนท้องแก่เมียหลวงตามมาทันบังคับให้กินยาคราวนี้ไม่แท้งเพราะครรภ์แก่ ลูกในท้องนอนขวางอัดหัวใจตาย ก่อนจะตายนางเมียน้อยได้ผูกเวรเมียหลวงว่า ขอให้ข้าเกิดเป็นนางยักษิณี ให้ได้เคี้ยวกินมันและลูกของมัน แล้วเมียน้อยก็ตายไปเกิดเป็นแมว เมียหลวงถูกผัวฆ่าตายไปเกิดเป็นไก่ในเรือนเดียวกัน พอไก่ไข่ออกมา แมวก็เคี้ยวกินไข่ ครั้งที่สองก็กินอีก ครั้งที่สามแมวก็กินทั้งไข่และแม่ไก่ แม่ไก่ก่อนจะตายได้ผูกเวรต่อแมวไว้ แม่ไก่เกิดเป็นนางเสือเหลือง แมวเกิดเป็นนางเนื้อ พอนางเนื้อมีครรภ์เสือก็เคี้ยวกินลูกเนื้อ ครั้งที่สองก็กิน ครั้งที่สามกินทั้งแม่ทั้งลูก ก่อนแม่เนื้อจะตายได้ผูกเวรต่อแม่เสือไว้ แม่เนื้อเกิดเป็นนางยักษิณี เสือเหลืองเกิดเป็นนางกุลธิดาในเมืองสาวัตถี เมื่อเติบโตได้แต่งงานกับชายคนหนึ่ง พอคลอดบุตรคนแรกนางยักษิณีปลอมตัวเป็นหญิงสหายไปเยี่ยม ได้โอกาสก็หยิบทารกกินเสีย ครั้งที่สองก็เหมือนกัน  ครั้งที่สามนางหนีไปอยู่บ้านผัว พอไปถึงสระโบกขรณีนางอยากจะอาบน้ำ จึงส่งบุตรให้ผัวอุ้ม อาบแล้วรับเอาบุตรมาอุ้มให้กินนม ผัวกำลังลงอาบน้ำ เห็นนางยักษิณีตามมา จึงเรียกผัวให้ขึ้นจากสระ พากันอุ้มบุตรวิ่งไปยังพระเชตวันมหาวิหาร

ขณะนั้น พระพุทธองค์กำลังเทศน์สอนประชาชนอยู่ผัวเมียนำบุตรน้อยของตน เข้าไปมอบกายถวายตัวต่อพระพุทธเจ้า ส่วนนางยักษิณีวิ่งตามไปหยุดยืนอยู่ข้างนอกสมุนเทวดายืนกั้นกางไว้ พระองค์ตรัสเรียกพระอานนท์ให้ไปตามนางยักษิณีเข้ามา แล้วสั่งสอนมิให้พยาบาทอาฆาตกัน ถ้าจองเวรกันก็จะเป็นเวรต่อกันหลายกัปหลายกัลป์ เหมือนแมวเป็นเวรกับหนู งูเป็นเวรกับจอนฟอน (พังพอน) กาเป็นเวรกับนกเค้า หมีเป็นเวรกับไม้สะคร้อ แล้วตรัสสั่งให้นางกุลธิดานำนางยักษิณีไปเลี้ยงไว้ นางได้นำนางยักษิณีไปไว้ที่เทิบมอง แอ่งน้ำ คีไฟชายคา กองขี้ฝอย ประตูบ้าน สถานที่เหล่านี้นางยักษิณีไม่พอใจ จึงจัดให้อยู่ที่แจ้ง (เข้าใจว่าเป็นหัวนา คือ ตาแฮก) แล้วเลี้ยงรักษาด้วยดีด้วย

นางยักษิณีรู้เกณฑ์ฟ้าฝนดี ปีไหนจะแล้งหรือท่วมบอกหญิงสหายให้ทราบ หญิงสหายทำนาได้ผลดี ชาวบ้านได้ทราบความจริง พากันนับถือนางยักษิณี นำข้าวปลามาเลี้ยงอย่างอุดมสมบูรณ์ จนนางยักษิณีได้เอาของเหล่านี้ถวายเป็นสลากภัตวันละแปดองค์ อาศัยเหตุนี้คนจึงพากันทำบุญข้าสาก ถือเป็นประเพณีสืบมาจนถึงทุกวันนี้

พิธีทำ เมื่อถึงวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 10 ญาติโยมพากันจัดอาหารคาวหวาน และพวกพลูบุหรี่ ไว้เหมือนในวันที่ทำข้าวประดับดิน พอรุ่งขึ้นเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เขาจะนำอาหารไปใส่บาตร พอถึง 4 โมงเช้า พระสงฆ์จะตีกองโฮมญาติโยมจะนำพาข้าวของตนออกมารวมกัน ณ ศาลาโรงธรรม เขียนชื่อเจ้าภาพลงในกระดาษ ม้วนใส่ลงในบาตร เมื่อพร้อมกันแล้ว หัวหน้านำว่าคำถวายสลากภัตจบแล้วยกบาตรสลากไปให้พระท่านจับ ใครถูกองค์ใดก็นำไปถวายองค์นั้น ก่อนแต่จะถวายนำพาข้าวหนึ่งพามาตั้งไว้ตรงหน้าพระเถระ  แล้วกล่าวคำอุปโลกน์การกล่าวคำอุปโลกน์นี้เป็นเรื่องของพระสงฆ์

คำอปโลกน์  อยัง  ปฐมภาโคเถรัสส  ปาปุณาติ  อวเสลา ภาคา อัมหากัง ปาปุณันตุ ภิกขู จ สามเณรา จ คหัฎฐา จ ยถาสุขัง  ปริภุญชันตุ ว่าดังนี้ 3 หน จบแล้ว พระสงฆ์ทั้งปวงรับพร้อมกันว่า สาธุ แล้วยกพาข้าวเข้าไป ถวายตามสลาก

อปโลกน์กรรมเป็นวินัยกรรม ถ้าได้อุปโลกน์แล้ว คฤหัสถ์จะกินหรือถือเอาไปก็ไม่เป็นบาป  เพราะพระท่านได้อนุญาตให้แล้ว พอพระฉันเสร็จแล้วท่านจะยถาสัพพีให้ญาติโยมจะพากันกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลไป ให้เป็นเสร็จพิธี (จากคู่มือพ่ำเพ็งบุญกุศล คำผุน พิลาวงศ์  วัดองค์ตื้อเวียงจันทน์) คลิกอ่าน ฮีต 12 คอง 14 ฮีตเก่าคองหลัง 12 เดือน

เดือน 10 ชาวนาปักดำไฮนาจวนจะเสร็จ ทางชาวพุทธเรียกเดือนนี้ว่า สารทกาล แปลว่า ดอกบวบขม เป็นวันเพ็ญกลางเดือน
 ทำบุญข้าวสาก เรียกว่า ส่งข้าวเปรตผี วิญญาณแห่งบรรพบุรุษ
 ถวายผ้าจำนำพรรษา หรือเรียกว่า ผ้าสบง
 นำข้าวสาก ข้าวน้อยไปยายตามหัวไฮปลายนา (ไปวางเรียงไว้)
 ฟังเทศน์หนังสือในคัมภีร์ตลอดวัน (จากหนังสือมูลมังดั้งเดิม โดย…สีน้ำ จันทร์เพ็ญ และคณะ)

บุญข้าวสาก บ้านสำราญ หมู่ที่ 4 ตำบลโนนธาตุ ปี 2558 ชมคลิปทั้งหมดคลิก

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply

มีผู้เข้าเยี่ยมชมแล้ว cool stats about website คน