ฮีต 12 คอง 14

ฮีต 12 คอง 14

 คำว่าฮีต  ตรงกับศัพท์บาลีว่า  จาริตตะ  สันสกฤตว่า  จาริตระ แปลว่าขนบธรรมเนียม  แบบแผน  ความประพฤติดีงาม  หรือประเพณี  ฮีตนั้น มี 12 อย่าง หรือประเพณีทำบุญสิบสองเดือน   มีดังต่อไปนี้ (จากหนังสือ  ประเพณีโบราณไทยอีสาน พระมหาปรีชา ปริญญาโณ)

ฮีต 12 คอง 14  

(จากหนังสือ    ประเพณีโบราณไทยอีสาน    พระมหาปรีชา   ปริญญาโณ)

                     คำว่าฮีต      ตรงกับศัพท์บาลีว่า   จาริตตะ   สันสกฤตว่า   จาริตระ    แปลว่าขนบธรรมเนียม   แบบแผน   ความประพฤติดีงาม   หรือประเพณี   ฮีตนั้น  มี 12 อย่าง     หรือประเพณีทำบุญสิบสองเดือน   มีดังต่อไปนี้  

1.บุญเข้ากรรม

                        ภิกษุผู้ต้องอาบัติสังฆาทิเสส   ต้องอยู่กรรมจึงจะพ้นอาบัติ   ญาติโยมผู้หวังบุญกุศลไปบริจาคทาน   รักษาศีล   ฟังธรรม   เกี่ยวกับการเข้ากรรมของพระภิกษุ   เรียกว่า   บุญเข้ากรรม  กำหนดเอาเดือนอ้ายเป็นเวลาทำ   จะเป็นข้างขึ้นหรือข้างแรมก็ได้    วันที่นิยมทำกัน   กำหนดเอาวันขึ้น 15  ค่ำ  เพราะมีกำหนดทำในระหว่างเดือนอ้าย  จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า  บุญเดือนอ้าย

                      มูลเหตุแห่งการทำ    ภิกษุผู้ต้องอาบัติสังฆาทิเสสแล้วต้องเข้ากรรม    ถ้าไม่เข้ากรรม  ถือว่า  ไม่บริสุทธิ์    แม้จะบำเพ็ญคุณงามความดี   ก็ไม่อาจบรรลุมรรคผลได้    มีตัวอย่างเล่าไว้ใน สมัยพระกัสสปพุทธเจ้า    ภิกษุหนุ่มรูปหนึ่งล่องเรือไปในแม่น้ำคงคา   เอามือจับใบตะไคร้   เมื่อเรือแล่นไป   ใบตะไคร้ขาด    ท่านคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก    เวลาใกล้จะตายคิดจะแสดงอาบัติ   แต่หาพระภิกษุจะรับแสดงไม่มี      แม้ท่านจะบำเพ็ญธรรมอยู่ในป่านานถึง   2  หมื่นปี   ก็ไม่อาจบรรลุธรรมชั้นสูงได้   เวลาตายไปแล้ว   ได้ไปเกิดเป็นพญานาคชื่อ   เอรกปัต   คงจะเป็นเพราะเหตุนี้    นักปราชญ์โบราณอีสานจึงได้จัดการเข้ากรรมไว้ให้เป็นประเพณี 

                          พิธีทำ    ภิกษุผู้จะเข้ากรรม   ต้องจัดแจงสถานที่ให้สะอาด   ตั้งน้ำกินน้ำใช้ให้เพียงพอ   ที่ที่จะเข้ากรรมเป็นกระท่อมเล็กๆ   เลือกเอาวัดที่ไม่มีภิกษุมาก   ไม่มีภิกษุสัญจรไปมา   เมื่อถึงเวลาแล้ว   ภิกษุผู้จะเข้ากรรมนั้น    ห่มผ้าเฉลียงบ่า    เข้าไปหาสงฆ์    กราบพระเถระ    แล้วกล่าวคำขอปริวาสกะสงฆ์    อยู่ปริวาสครบกำหนดแล้วขอมานัต    อยู่มานัตครบ  6  ราตรี   แล้วขออัพภาน    เมื่อสงฆ์ให้อัพภานแล้ว   ถือว่าออกกรรมเป็นผู้บริสุทธิ์แล้ว  สำหรับคฤหัสถ์   ในขณะที่พระภิกษุเข้ากรรมนั้น    คอยรับใช้ท่านและถวายจตุปัจจัยไทยธรรม   จนกว่าท่านจะออกจากกรรม   เมื่อท่านออกจากกรรมแล้ว   ก็จัดให้มีการฟังเทศน์ตลอดวัน   การทำบุญแก่พระผู้ออกจากกรรมนี้   ถือกันว่าได้บุญกุศลมาก

2.บุญคูณลาน

                         สถานที่ที่ทำสำหรับนวดข้าว  เรียกว่า  ลาน การนำเอาข้าวที่นวดแล้วมากองขึ้นให้สูง  เรียกคูณลาน  ชาวนาที่ทำนาได้ผล  เมื่อต้องการบำเพ็ญกุศลมีให้ทาน  เป็นต้น   ก็จัดเอาลานเป็นสถานที่ทำบุญการทำบุญในสถานที่ดังกล่าว   เรียกบุญคูณลาน   กำหนดเอาเดือนยี่เป็นเวลาทำ    เพราะมีกำหนดการทำในเดือนยี่    จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า   บุญเดือนยี่

                          มูลเหตุแห่งการทำ    เรื่องเดิมมีว่า   สมัยพระพุทธเจ้า   ทรงพระนามว่า   กัสสปะ   มีชาวนาสองพี่น้องทำนาร่วมกัน    เมื่อข้าวเป็นน้ำนม   น้องชายอยากจะทำข้าวมธุปายาส    ถวายแด่พระสงฆ์   มีพระกัสสปะเป็นประธาน  ชวนพี่ชาย   แต่พี่ชายไม่สามารถทำได้   จึงแบ่งนากัน   พอน้องชายได้กรรมสิทธิ์ในที่นาแล้ว    ก็เอาข้าวในนาของตนทำทานถึง   9   ครั้ง   คือเวลาข้าวเป็นน้ำนม   1  ครั้ง    เป็นข้าวเม่า  1 ครั้ง  เก็บเกี่ยว  1  ครั้ง    จักตอกมัด   1  ครั้ง   มัดฟ่อน   1  ครั้ง    กองในลาน   1  ครั้ง   ทำเป็นลอม   1  ครั้ง   เวลาฟาดข้าว  1  ครั้ง    ขนใส่ยุ้งฉาง  1  ครั้ง    การถวายทานทุกครั้ง   น้องชายปรารถนาเป็นพระอรหันต์   ครั้นมาถึงศาสนาพระโคดม   น้องชายได้มาเกิดเป็นพราหมณ์    นามว่า   โกญทัญญะ    ได้ออกบวชเป็นพระภิกษุองค์แรกได้เป็นพระอรหันต์    และได้รับสมณฐานันดรศักดิ์ที่รัตตัญญู ส่วนพี่ชาย  ได้ถวายข้าวในนาเพียงครั้งเดียวคือในเวลาทำนาแล้ว    ได้ตั้งปณิธานขอให้สำเร็จเป็นอริยบุคคล    ครั้งมาถึงศาสนาพระโคดม    ได้มาเกิดเป็นสุภัททปริพาชก  บวชในพระพุทธศาสนา   แต่ไม่มีโอกาสเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า    พระองค์จะเสด็จดับขันธปรินิพพาน    ได้เข้าไปทูลถามความสงสัยพระองค์ภายในม่านเวลาจบเทศน์    ได้สำเร็จเป็นอนาคามี    เป็นอริยะบุคคลองค์สุดท้าย    การถวายข้าว   เป็นทานมีอานิสงส์มาก   จึงถือเป็นประเพณีถวายมาจนทุกวันนี้  

                          พิธีทำ     จัดเอาลานเป็นสถานที่ทำบุญ    บอกกล่าวญาติพี่น้องให้มาร่วมทำบุญ    นิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์    จัดน้ำอบน้ำหอมไว้ประพรม   ขึงด้ายสายสิญจน์รอบกองข้าว   เมื่อพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์แล้ว   ถวายอาหารบิณฑบาต    เสร็จแล้วเลี้ยงแขกคน    พระสงฆ์อนุโมทนา   ประพรมน้ำพระพุทธมนต์     น้ำพระพุทธมนต์นำไปรด     ข้าวนา     วัวควาย    ต่อไปทำพิธีสู่ขวัญ    การสู่ขวัญครั้งนี้สู่ให้เจ้าของนาและควาย       โดยถือว่าให้เกิดความสุขสวัสดี       นอกจากนี้แล้วมีการทำบุญคุ้ม     และบุญกุ้มข้าวใหญ่

                          บุญคุ้ม   หมู่บ้านหนึ่งหรือกลุ่มหนึ่ง    มีการรวมกลุ่มกันทำบุญ    เรียกบุญคุ้ม   พิธีทำ   คนในคุ้มนั้น  ทุกครัวเรือนพากันปลูกปะรำขึ้น    กลางคืนนำดอกไม้ธูปเทียนมารวมกันมารับศีลฟังเทศน์  มีมหรสพครบงันตลอดคืน   รุ่งเช้ามีการถวายอาหารบิณฑบาต

                           บุญกุ้มข้าวใหญ่    การนำข้าวเปลือกมารวมกัน   ทำบุญกุ้มข้าวใหญ่   พิธีทำเหมือนกับบุญคุ้มต่างแต่สถานที่ที่จะทำบุญกุ้มข้าวใหญ่   ต้องเป็นศาลากลางบ้าน   หรือศาลาโรงธรรม    ทุกครัวเรือนหาบข้าวเปลือกของตนออกมารวมกัน    กลางคืนมีการเจริญพระพุทธมนต์รับศีลฟังเทศน์    มีมหรสพ   ตอนเช้ามีถวายอาหารและถวายข้าวเปลือก    การทำบุญกุ้มข้าวใหญ่ถือว่าได้บุญกุศลมาก    จึงมีคนนิยมทำกันเป็นประจำทุกๆ  ปี    และทุกหมู่บ้านด้วย

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ฮีต 12 คอง 14
ขอแสดงความยินดีกับคู่บ่าวสาว กุ้ง-กฤษ (16 พฤศจิกายน 2557)
กุ้ง-กฤษ2
พิธีมงคลสมรส ระหว่าง นางสาวชนิดาภา โสหา (กุ้ง) นายกฤษณบดินท์ คิดเข่ม (กฤษ)
แต่งงาน 1
แต่งงาน3
แต่งงาน 4แต่งงาน5แต่งงาน5
ขอแสดงความยินดีกับคู่บ่าวสาว ดมมี่-หนึ่ง  ณ หอประชุมอำเภอหนองสองห้อง อำเภอหนองสองห้อง  จังหวัดขอนแก่น วันอาทิตย์ที่ 24 มีนาคม พ.ศ.2556 เวลา 12.00 น. โต๊ะจีน

IMG_56812พิธีมงคลสมรส ระหว่าง นางสาวอภินทร์พร แก้วนอก (ดมมี่)นายสุวรรณ์ ศรีจันเคน (หนึ่ง)

ชมคลิปคลิกดาวน์โหลด 1

ชมคลิปคลิกดาวน์โหลด 2 

ชมคลิปคลิกดาวน์โหลด 3 

1

hpqscan0001

ขอแสดงความยินดีกับคู่บ่าวสาว ตั้ม-ปุ๋ย (16-17 มีนาคม 2556)

99 พิธีมงคลสมรส ระหว่าง นายอนุชา บุญเหลือ (ตั้ม)น.ส.กรรณิการ์ สุขสงคราม (ปุ๋ย)

10354686_862139930485410_5608335730065377490_n (1)10354686_862139930485410_5608335730065377490_n10606347_862139947152075_8652939249992013699_n10606347_862139947152075_8652939249992013699_n

198011198012

 

 

 

 

 

ชมคลิปคลิกดาวน์โหลด 1 

ชมคลิปคลิกดาวน์โหลด 2

001

002

003

 

 คำว่าฮีต  ตรงกับศัพท์บาลีว่า  จาริตตะ  สันสกฤตว่า  จาริตระ แปลว่าขนบธรรมเนียม  แบบแผน  ความประพฤติดีงาม  หรือประเพณี  ฮีตนั้น มี 12 อย่าง หรือประเพณีทำบุญสิบสองเดือน   มีดังต่อไปนี้ (จากหนังสือ  ประเพณีโบราณไทยอีสาน พระมหาปรีชา ปริญญาโณ) อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม  

มีผู้เข้าเยี่ยมชมแล้ว cool stats about website คน